Als u als ouder ziek wordt. Met kinderen praten over kanker

Wat als u als vader of moeder te horen krijgt dat u kanker hebt? Hoe vertelt u het aan de kinderen? Hoe gaat u om met hun emoties? Waar vindt u hulp en steun? ...

Kanker overrompelt mensen. Het is al niet eenvoudig om dit slechte nieuws zelf te verwerken, laat staan dat ouders het gemakkelijk vinden om kinderen in deze situatie goed op te vangen. Wat moeten ze zeggen? Hoe moeten ze het zeggen? En hoe gaan ze het best om met de reacties en emoties van hun kinderen? Pasklare antwoorden op al deze vragen bestaan niet. Het ene gezin is het andere niet. Elk gezin heeft andere gewoontes en andere opvattingen over opvoeding en verantwoordelijkheid, dus enkel de ouders zelf kunnen bepalen wat de meest geschikte aanpak is. Maar algemeen is het toch belangrijk om de kinderen mee op weg te nemen in het hele proces. Onderstaande informatie biedt een houvast voor de verschillende vragen waarmee ouders met kanker geconfronteerd worden.

Deze informatie is geschreven voor ouders met kanker, maar ook grootouders met kanker kunnen er een leidraad in vinden voor hoe ze de situatie het best aanpakken naar hun kleinkinderen toe.

Naast onderstaande pagina's zijn er nog heel wat bronnen en plaatsen waar u terechtkunt.

Omhelzing moeder en zoon

Wat als u als ouder ziek wordt?

Als vader of moeder wilt u uw kinderen graag een warm en veilig nest bieden om op te groeien. Maar als u ziek wordt, staat u plotseling voor een moeilijke opgave: u wilt uw kinderen geborgenheid geven, maar tegelijkertijd moeten u en uw gezin leven met de twijfels, de angsten en de onzekerheid die kanker met zich meebrengt.

Vader en dochter in park

Waarom is het belangrijk om uw kinderen te vertellen wat er aan de hand is?

Een vraag die ouders zich vaak stellen, is: ‘Vertellen we het de kinderen wel of niet?’ U hebt misschien eerst de neiging om dat niet te doen. U wilt uw kinderen beschermen, u maakt ze liever niet bang, u wilt ze het vreselijke nieuws besparen. Dat is normaal. Ouders willen goed voor hun kinderen zorgen en hen niet opzadelen met moeilijke, pijnlijke ervaringen.

Moeder en dochter in het gras

Wat vertelt u en hoe?

Het is nooit gemakkelijk om uw kinderen te vertellen dat u kanker hebt. Terwijl u de kinderen deze boodschap brengt, mag u verdrietig zijn en mag u huilen, maar probeer niet te panikeren. Op die manier kunt u uw kinderen, ondanks het slechte nieuws, toch een gevoel van veiligheid bieden. Als u bang bent dat u overstuur zult raken, zorg dan dat er iemand bij u is: uw partner, een familielid, een vriend of een vriendin.

Moeder en zoon

Hoe gaat u om met de emoties die kanker oproept?

Vertellen dat papa of mama kanker heeft, dat doet u met woorden en taal. Die boodschap roept heel wat emoties op, zoals verdriet, boosheid, frustratie, ontgoocheling of angst. Deze emoties kunnen zich op vele manieren uiten. Uw zoon of dochter wordt heel stil, gaat erg aan u hangen, doet net alsof er niets aan de hand is of gaat weer bedplassen. Dat zijn allemaal mogelijke reacties.

Nadenkende jongen

Wanneer moet u zich zorgen maken over uw kinderen?

Het is normaal dat uw kinderen, net als uzelf, een heel scala van emoties doormaken en dat ze die emoties uiten. Maar als deze emoties overweldigend worden en het normale doen en laten langdurig in de weg staan, is er meer aan de hand.

Meisje praat met lerares

Waar vindt u hulp en steun?

In moeilijke, bedreigende situaties hebben we allemaal behoefte aan hulp en steun. Familieleden, vrienden en vriendinnen kunnen u wellicht troost bieden of een handje toesteken in uw huishouden. Ook kinderen hebben baat bij vertrouwenspersonen buiten het gezin.

Meisje op de fiets

Waarom is het belangrijk dat het gewone leven zijn gang blijft gaan?

Ondanks alle drukte en alle doktersafspraken en onderzoeken, is het ook belangrijk om het gewone leven zo veel mogelijk zijn gang te laten gaan. Routine geeft steun en veiligheid aan kinderen. 

Moeder met kinderen

Hoe ziet de toekomst eruit?

Kanker brengt veel onzekerheid met zich mee. Veel vragen zijn niet zomaar te beantwoorden. Het is niet eenvoudig om als gezin met die onzekerheid te leven. Kanker wordt nog altijd geassocieerd met doodgaan. Zal mama of papa doodgaan? Die vraag leeft bij kinderen of ze worden er op school mee geconfronteerd. ‘Als je mama kanker heeft, dan gaat ze dood,’ krijgen ze te horen. 

Colofon

De informatie op Als u als ouder ziek wordt. Met kinderen praten over kanker kwam tot stand door een samenwerking tussen Kom op tegen Kanker en de werkgroep Sociaal Werk UZ Leuven. Wij bedanken alle patiënten en hun partners die bereid waren om hun verhalen en hun zorg rond kinderen met ons te delen. Zonder hen zou dit project onmogelijk geweest zijn.