Acute leukemie

Mijn ervaring als patiënt is de belangrijkste drijfveer voor wat ik nu doe
Acute leukemie is een vorm van bloedkanker waarbij door een ongecontroleerde deling van witte bloedcellen het beenmerg wordt aangetast. Welke onderzoeken moet u ondergaan? Welke behandelingen zijn mogelijk? Hoe komt u in contact met lotgenoten? Waar vindt u steun?

Wat is leukemie?

575 diagnoses acute leukemie
op 67.820 kankerdiagnoses in 2014
(België)

Leukemie is een complexe ziekte met verschillende types en subtypes. Er zijn grote verschillen in de behandeling en de vooruitzichten voor mensen met leukemie, afhankelijk van het type leukemie en andere factoren.

Beenmerg en bloedcellen

Beenmerg is het zachte binnenste van beenderen. In het beenmerg zitten stamcellen, die uitgroeien tot drie belangrijke bestanddelen van ons bloed:

  • rode bloedcellen, die zuurstof naar alle lichaamsdelen transporteren,
  • witte bloedcellen, die infecties bestrijden,
  • bloedplaatjes, die ervoor zorgen dat het bloed stolt en bloedingen stoppen.

Na een rijpingsproces komen deze bloedcellen in de bloedsomloop terecht.

Leukemie

Bij leukemie vindt er een storing plaats in de vorming van bepaalde witte bloedcellen en meer bepaald in het rijpingstraject. Afwijkende cellen die nog niet voldoende zijn uitgerijpt, hopen zich op in het beenmerg en brengen de productie van normale bloedcellen in het beenmerg in het gedrang. Eerst zijn er alleen in het beenmerg grote hoeveelheden onrijpe (vooral bij acute leukemie) en rijpe (vooral bij chronische leukemie) witte bloedcellen aanwezig, maar na verloop van tijd komen die in de bloedbaan, in andere organen (bijvoorbeeld milt en lever) en in de lymfeklieren terecht.

We maken een onderscheid tussen acute en chronische leukemie. Bij acute leukemie rijpen de witte bloedcellen niet uit. Er ontstaat in korte tijd een ophoping van onrijpe bloedcellen en een tekort aan rijpe witte bloedcellen. Bij chronische leukemie rijpen de cellen nog redelijk goed uit en verloopt het ziekteproces trager dan bij acute leukemie.

Afhankelijk van het soort witte bloedcel dat de ziekte veroorzaakt, spreken we van lymfatische of myeloïde leukemie. Er bestaan dus vier types leukemie:

  • acute lymfatische leukemie (ALL, ook acute lymfocytische leukemie genoemd)
  • acute myeloïde leukemie (AML)
  • chronische lymfatische leukemie (CLL)
  • chronische myeloïde leukemie (CML)

De Stichting Kankerregister registreerde in 2012 in België 1540 nieuwe gevallen van leukemie, waarvan 557 acute leukemie en 983 van chronische leukemie (en een aantal die niet onder te brengen zijn in een van beide categorieën). In totaal werden in België 65.269 nieuwe kankerdiagnoses gesteld in 2012, bij 2,4% ervan ging het om acute of chronische leukemie.

Leukemie komt meer voor bij mannen (873 nieuwe diagnoses in 2012) dan bij vrouwen (667 nieuwe diagnoses in 2012). De leeftijd waarop leukemie het meest voorkomt, verschilt per vorm. Acute lymfatische leukemie (ALL) komt vooral bij kinderen en jonge volwassenen voor. Het is de meest voorkomende kanker bij kinderen onder de 14 jaar. Acute myeloïde leukemie (AML) komt vooral bij (oudere) volwassenen voor. Chronische leukemie wordt meestal vastgesteld bij mensen op middelbare leeftijd of bij oudere mensen.

Deze tekst gaat uitsluitend over acute leukemie bij volwassenen. Lees meer over

Voorkomen

U kunt niet vermijden dat u mogelijk kanker krijgt, maar u kunt wel een en ander doen om het risico op de ziekte te verkleinen: gezond eten en bewegen, verstandig omgaan met de zon en niet roken. Ook andere mogelijke kankerverwekkende stoffen komen aan bod: asbest, fijn stof, hormoonverstorende stoffen ... Lees hier alles over kanker voorkomen.

Onderzoeken

Wanneer er een vermoeden van leukemie bestaat, laat de arts een gericht bloedonderzoek uitvoeren. Als dit verdachte afwijkingen aan het licht brengt, volgt een beenmergonderzoek. Voor beenmergonderzoek is een punctie en eventueel een biopsie nodig.

Bij een punctie wordt met een naald beenmerg weggenomen uit het borstbeen of uit de rand van het bekken en onderzocht. Bij een biopsie wordt een stukje bot uit de bekkenrand verwijderd en onderzocht. Een gespecialiseerd arts stelt op basis hiervan de diagnose. Het beenmergonderzoek en bijkomend bloedonderzoek helpen ook te bepalen welk type leukemie iemand heeft.

Daarnaast kunnen de volgende onderzoeken plaatsvinden:

  • röntgenonderzoek van het hart en de longen,
  • röntgenonderzoek en echografie van de buik,
  • hartfunctieonderzoek om de werking van de hartspier te testen,
  • extra bloedonderzoek om meer informatie te verkrijgen over het functioneren van bepaalde organen (bijv. de lever en de nieren),
  • punctie van ruggenmergvocht.

Behandelingen

De behandeling van acute leukemie wordt besproken en gepland in een overleg waarbij specialisten van verschillende disciplines en idealiter ook de huisarts betrokken zijn. Dit team van artsen, elk vanuit zijn of haar eigen expertisedomein, houdt voor de keuze van de behandeling vooral rekening met de soort acute leukemie, het stadium waarin de ziekte zich bevindt en de algemene conditie van de patiënt. De behandelend arts bespreekt het behandelingsvoorstel vervolgens met de patiënt. In overleg met de patiënt legt de behandelend arts de uiteindelijke behandeling vast.

De meest toegepaste behandeling van acute leukemie is chemotherapie, al dan niet gecombineerd met een stamceltransplantatie en/of radiotherapie. Aarzel niet uw arts vragen te stellen over de mogelijkheden en over de bijwerkingen van de verschillende behandelingen. Bij twijfel kan ook een tweede mening van een andere specialist verhelderend en nuttig zijn.

Forum

Interview

Hallo iedereen

Ik en 3 andere klasgenoten houden onze GIP over leukemie bij kinderen. Een onderdeel daarvan is dat wij een interview houden over leukemie.

Wij zoeken dus kandidaten die dit zouden zien zitten, dus als u dit heeft gehad als kind of als iemand in uw gezin het heeft gehad als kind. Het zou ons heel erg helpen als u het niet erg vindt om wat vragen voor ons te beantwoorden.

Met vriendelijke groeten
Chloë, Daphne, Joni en Jating

Chronische myelomonocytaire leukemie

Ik ben 63 jaar. Over 5 jaar kreeg ik de diagnose "chronische myelomonocytaire leukemie" Eerder een zeldzame vorm van leukemie. Tot op heden neem ik geen medicatie. De verhoogde monocyten waarde blijft stabiel. Het enige waar ik enorm veel last van heb is jeuk.
Een douche nemen bv. is echtwel pfff. Deppen en daarna zeker nog een half uur overal jeuk. De jeuk vliegt rond, van armen naar benen ..... Iedere keer als er temperatuurschommelingen zijn heb ik jeuk.
Als ik ga slapen, idem probleem, wel minder dan een douche. Eenmaal in slaap totaal geen jeuk.
De hematoloog raadt een lage dosis medrol aan.
Ik vraag me af